سازمان بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اعلام کرده است که سوریه دیگر تحت نظارت این نهاد در زمینه فعالیتهای هستهای نخواهد بود. این اقدام در پی همکاریهای اخیر دمشق و بازدید بازرسان از دو سایت هستهای در سوریه صورت گرفته است.
سایتهای هستهای در تیررس
بازرسان IAEA در ماه گذشته از دو مکان بازدید کردند: یکی در دیرالزور و دیگری در محلی نا مشخص که به آنها معرفی شده بود. رافائل گریسی، رئیس IAEA، در اظهاراتی جدی اعلام کرد که یک راکتور هستهای تقریباً کامل در دیرالزور کشف شده که بهطور مخفیانه در دوران حکومت بشار اسد ساخته شده است و قادر به تولید مواد لازم برای ساخت سلاحهای هستهای بوده است.
هیأت مدیره IAEA نیز بهطور توافقی متنی را تصویب کرد که اعلام میکند قطعنامه ۲۰۱۱ درباره عدم انطباق سوریه با تعهداتش بهطور رسمی خاتمه یافته است. این تصمیم بهدلیل همکاریهای فعلی دولت سوریه اتخاذ شده و به سوریه توصیه کرده است که به همکاری با این نهاد ادامه دهد.
سیاستهای پنهان و آینده سوریه
بسیاری بر این باورند که حکومت قبلی سوریه به دنبال برنامههای مخفی هستهای بوده است. علاوه بر راکتور در حال ساخت در دیرالزور، IAEA یک کارخانه تولید سوخت هستهای و محلی برای ذخیره سوخت هستهای و زبالههای اورانیوم نیز پیدا کرده است. در گزارشی محرمانه، این نهاد اعلام کرده که حدود ۷۳ تن اورانیوم طبیعی را شناسایی کرده است.
گریسی به خاطر «تصمیم شجاعانه» دمشق برای گزارش محلهای نامشخص، از این کشور ستایش کرده است. در حالی که در سال ۲۰۱۱، IAEA اعلام کرده بود که این مکان «بسیار احتمالاً» به عنوان یک راکتور هستهای در حال ساخت بوده است، شواهد نشان میدهد که این برنامه به کمک کره شمالی راهاندازی شده بود.
آیا این تحولات به معنای پایان نگرانیهای جهانی درباره برنامه هستهای سوریه است؟ بهنظر میرسد که با تغییر قدرت در دمشق و بالا رفتن سطح همکاری با نهادهای بینالمللی، فصل جدیدی در تاریخ هستهای این کشور آغاز شده است.
