شاید شما هم با این وضعیت آشنا باشید؛ گوشیتان را در دست میگیرید و با یک نگاهی به شبکههای اجتماعی، ناگهان متوجه میشوید که یک ساعت از وقتتان گذشته و همچنان در حال پیمایش هستید. این دقیقاً همان طراحی است که پژوهشگران و فعالان هشدار میدهند، هدفمند و اعتیادآور است.
الگوریتمها و اعتیاد
الگوریتمها، مجموعهای از دستورالعملها هستند که به پلتفرمهای اجتماعی کمک میکنند تا محتوای مورد علاقه کاربران را پیشبینی و نمایش دهند. این سیستمها بر اساس آنچه که از رفتار آنلاین شما یاد میگیرند، محتوای پیشنهادی را تنظیم میکنند. اما آیا میدانید که این ویژگیها به گونهای طراحی شدهاند که افراد را بیشتر درگیر کنند؟
متخصصان هشدار میدهند که این ویژگیها میتوانند منجر به اعتیاد مشابه اعتیاد به مواد مخدر شوند. با استفاده از روشهایی مانند «خوراکهای بیپایان» و «جوایز متناوب»، این پلتفرمها با تحریک سیستم دوپامین مغز، چرخهای از جستجو و انتظار را ایجاد میکنند. این چرخه میتواند ما را به سمت محتوای افراطی سوق دهد و به تدریج ما را از دنیای واقعی دور کند.
خطرات و پیامدها
خطرات این سیستمهای پیشنهادی به وضوح قابل مشاهده است؛ به گفته برخی کارشناسان، این الگوریتمها میتوانند نوجوانان را به سمت محتوای مخرب و حتی خشونتآمیز هدایت کنند. پژوهشها نشان میدهند که محتوای اجتماعی میتواند به طور تصادفی کاربران را به سمت جوامع و تأثیرگذاران منفی سوق دهد، جایی که نفرت و خشونت علیه زنان ترویج میشود.
در استرالیا، طرح جدیدی در حال بررسی است که به کاربران اجازه میدهد از این الگوریتمها خارج شوند و به پلتفرمها دستور میدهد که مسئول حفاظت از کاربران زیر ۱۸ سال در برابر محتوای مضر باشند. این طرح، به کاربران این امکان را میدهد که یک خوراک سادهتر و بدون مزاحمت از دوستان و خانواده خود داشته باشند. اما آیا واقعاً کسی این گزینه را انتخاب خواهد کرد؟
با توجه به نظرسنجیها، تنها یک نفر از هر پنج نفر علاقهمند به خاموش کردن این توصیههای شخصی هستند. به نظر میرسد که الگوریتمها به خوبی کار خود را انجام میدهند و اکثریت کاربران نمیخواهند از تجارب شخصیشان دست بکشند.




