متیو گولد، معاون پیشین سفیر بریتانیا در تهران، در یادداشتی به بررسی این موضوع پرداخته است که برای تغییر در حکومت جمهوری اسلامی ایران، نیاز به تحولاتی اساسی و همزمان در داخل و خارج از کشور وجود دارد. او به این نکته اشاره میکند که با وجود اعتراضات گسترده و کشته شدن علی خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل، جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران همچنان در قدرت باقی ماندهاند.
چالشهای پیش روی جمهوری اسلامی
گولد در آغاز یادداشت خود به اظهارات دونالد ترامپ درباره اعتراضات ایران اشاره میکند. ترامپ در شرایطی که هزاران معترض در خیابانها کشته شدند، خواستار ادامه اعتراضات و تصرف نهادها توسط معترضان شد. او همچنین در سخنرانیهای خود به ایرانیان وعده داد که فرصتهای تازهای برای تغییر حکومت فراهم خواهد شد.
بیشتر بخوانید: الزیدی: کنترل سلاح شرط اساسی برای ساختن یک دولت یکپارچه است
با این حال، گولد میگوید که حکومت ایران و سپاه پاسداران با بیرحمی مصمم به حفظ قدرت خود هستند و در این راستا بارها موفق به بقا شدهاند. او به دو تحول بزرگ در سال جاری اشاره میکند که بسیاری از ناظران تصور میکردند میتواند به سقوط حکومت منجر شود: اعتراضات گسترده دیماه ۱۴۰۴ و کشته شدن علی خامنهای.
ضرورت پنج عامل برای تغییر
گولد در ادامه مقاله خود به پنج عامل اشاره میکند که برای سرنگونی حکومت ضروری هستند. نخست، بازگشت مردم ایران به خیابانهاست. او بر این باور است که ایرانیان باید با وجود آسیبهای ناشی از خشونت، دوباره به اعتراض بپردازند و ائتلافی که در آغاز سال شکل گرفته بود را بازسازی کنند. او همچنین به فشار اقتصادی به عنوان محرک اعتراضات اشاره میکند.
عامل دوم، دوام اعتراضات پس از آغاز سرکوب و قطع اینترنت است. گولد معتقد است که حکومت تنها در صورتی با تهدید واقعی روبهرو خواهد شد که اعتراضات بتواند پس از سرکوب ادامه پیدا کند. عامل سوم نیز ایجاد زیرساختی برای سازماندهی شهروندان بدون اینترنت است.
علاوه بر این، گولد به تزلزل نیروهای امنیتی به عنوان عامل چهارم و مهمترین عامل برای تغییر اشاره میکند. او به دو نمونه تاریخی انقلابها اشاره میکند که در آنها نیروهای نظامی دچار تردید شده و کنار کشیدهاند. اما در ایران، نیروهای نظامی و سپاه پاسداران همچنان وفادار ماندهاند.
گولد در نهایت به این نکته اشاره میکند که اگر این پنج شرط محقق شود، ممکن است اعتراضات فرصتی برای موفقیت پیدا کنند. اما او هشدار میدهد که اگر چنین روزی فرا برسد، آمریکا و دیگر کشورها نباید روی انتقال آرام و آسان قدرت به یک حکومت جدید حساب کنند. احتمال وقوع هرجومرج و خلاء رهبری نیز وجود دارد که میتواند به قدرتگیری گروههای جداییطلب منجر شود.
بیشتر بخوانید: شکست انتخاباتی فریدریش مرز و پیامدهای آن برای آلمان · تعلیق پروازهای ایرانی در فرودگاه نجف و پیامدهای آن




